Podczas zakupów biżuterii możesz natknąć się na różne terminy. Czym zatem różni się złoto pełne, złoto warstwowe i pozłacane? Które z nich jest najbardziej wartościowe i jak je rozpoznać?
Omówimy każdy z tych rodzajów i podpowiemy, na co zwracać uwagę. Zacznijmy od podstawowego przeglądu głównych różnic.
Jaka jest różnica między złotem pełnym, złotem warstwowym i pozłacanym?
Krótko mówiąc, różnica między złotem pełnym, złotem warstwowym i pozłacanym to:
- Złoto pełne to materiał w całości wykonany ze złota.
- Złoto warstwowe ma zewnętrzną warstwę złota, a wnętrze zwykle stanowi mosiądz.
- Złoto pozłacane pokryte jest cienką warstwą złota w procesie nazywanym pozłacaniem, a pod spodem znajduje się warstwa niklu, która łączy warstwę złota z innymi metalami.
Poniżej omówimy te rodzaje dokładniej, ale na początek przedstawiliśmy najważniejsze informacje. Każdy z nich ma swoje zalety i wady, które w dużej mierze dotyczą ceny i trwałości.
Złoto pełne
Złoto pełne jest całkowicie wykonane ze złota. Nie ma w nim warstwy ani wypełnienia - jest złotem w całości (z małym wyjątkiem, o którym wspomnimy za chwilę).
Nie powinno więc dziwić, że złoto pełne jest najbardziej wartościowe i zwykle droższe niż złoto warstwowe czy pozłacane, ponieważ zawiera najwięcej złota.
Jednak kwestia wartości jest nieco bardziej złożona i w dużej mierze zależy od oznaczenia karatów.
Karat to miara czystości złota. Podczas produkcji biżuterii do złota dodaje się różne metale w zależności od rodzaju wyrobu; dzięki temu obniżany jest koszt i zwiększana wytrzymałość. Mieszanka ta jest jednolita, dlatego w złocie pełnym nie znajdziesz rdzenia z innego metalu.
Krótki przewodnik po karatach
Z pewnością wiesz, że im wyższy karat, tym bardziej cenna i kosztowna jest biżuteria ze złota, ponieważ jest to metal szlachetny.
Na przykładzie pierścionka oznaczenie karatowe pokazuje, jaka część pierścionka to czyste złoto, a jaka inne metale. Wygląda to następująco:
- 24 karaty - 100% złota
- 22 karaty - 91,6% złota
- 18 karatów - 75% złota
- 14 karatów - 50% złota
- 9 karatów - 37,5% złota
Wyższe karaty mają swoje zalety i wady. Oczywistą zaletą jest to, że pierścionek z czystego 24-karatowego złota jest bardziej wartościowy i w razie sprzedaży lub przekazania jako pamiątka rodzinnego dziedzictwa będzie cenniejszy.
Wadą jest natomiast większa podatność na zarysowania i odkształcenia.
Dlatego do okazjonalnej biżuterii można wybrać wyższy karat, natomiast w przypadku pierścionka ślubnego, który nosi się codziennie, lepszy jest niższy karat, który jest bardziej trwały i odporny na codzienne zużycie, takie jak mycie naczyń czy praca fizyczna.
Próby i stemplowanie
Warto poszukać na pierścionku stempla wskazującego próbę złota. To dość proste do rozpoznania — wystarczy odczytać liczbę i odjąć ostatnią cyfrę „0”, aby uzyskać procentową zawartość złota.
Na przykład stempel 375 oznacza, że biżuteria zawiera 37,5% złota. To jasne.
W niektórych krajach stosuje się inne systemy znakowania, co może być nieco mylące, ale ekspert jubilerski powinien łatwo rozpoznać znaczenie stempla. Można również poprosić o wycenę lokalnego jubilera.
Z reguły, jeśli biżuteria nie ma stempla, a chcemy mieć pewność, że to złoto pełne, lepiej jej nie kupować, by nie ryzykować.
Złoto warstwowe
Biżuteria ze złota warstwowego ma zewnętrzną powłokę ze złota, a środek wykonany jest z innego metalu, zwykle mosiądzu. Wygląda estetycznie, ale jest mniej wartościowa niż złoto pełne.
Nazywana czasem „złotem zespolonym” lub „złotem rolowanym”, różni się od pozłacanej metodą wykonania.
Złoto jest zespolone z mosiądzem pod wpływem ciśnienia i wysokiej temperatury, co daje trwały i wytrzymały wyrób, który nie wymaga tak ostrożnej pielęgnacji jak złoto pełne.
Minimalna zawartość złota w wyrobie warstwowym to 5%. Niektóre mają grubszą warstwę złota, inne cieńszą, która szybciej się zużyje.
Główną zaletą złota warstwowego jest łatwość pielęgnacji i niższa cena.
Wielbiciele rękodzieła chętnie używają tego materiału do eksperymentów, ponieważ powierzchnia dobrze nadaje się do obróbki metaloplastyki. Wadą jest natomiast niska wartość przy odsprzedaży oraz stosunkowo niewielka zawartość złota.
Złoto pozłacane
Na koniec złoto pozłacane.
Proces pozłacania nazywa się „galwanizacją” i polega na nałożeniu trzech warstw:
- Warstwa bazowa: metal taki jak mosiądz lub miedź
- Warstwa buforowa: nikiel
- Warstwa wierzchnia: cienka powłoka złota
Te trzy warstwy łączą się, tworząc gładką powierzchnię. Złoto pozłacane zawiera najmniej złota i jego warstwa może szybko się zarysować lub uszkodzić, odsłaniając metal bazowy.
Minusem jest też ograniczona wartość odsprzedaży ze względu na niską zawartość złota. Nie można więc sprzedać takiej biżuterii jak złota pełnego i nie warto płacić za nią zbyt dużo.
Zaletą pozłacanej biżuterii jest niższa cena i możliwość częstszej zmiany stylu. Dla biżuterii modowej, często bardzo wyrazistej i zmieniającej się wraz z trendami, pozłacane wyroby mogą być dobrym rozwiązaniem.
Złoto warstwowe, złoto pełne, złoto pozłacane: co wybrać?
Jeśli chodzi o wartość, złoto pełne jest najlepszym wyborem. To klasyczny, ponadczasowy materiał, który dobrze sprawdza się jako pamiątka przekazywana z pokolenia na pokolenie.
Jednak nie zawsze wartość materialna jest najważniejsza. Jeśli masz już złotą warstwową lub pozłacaną biżuterię, którą cenisz, nie ma potrzeby zmieniać jej ze względów inwestycyjnych.
Jeżeli zamierzasz zainwestować, zdecydowanie polecamy złoto pełne, choć trzeba pamiętać, że wyższy karat oznacza większe trudności w zachowaniu biżuterii w idealnym stanie, co jest istotne przy codziennym noszeniu. Prawidłowa pielęgnacja wymaga czasu, ale jest tego warta.
W przypadku wyrazistych elementów, takich jak efektowne kolczyki czy ładna bransoleta, które nie są noszone codziennie, problem trwałości jest mniej istotny.
Jak rozpoznać różnicę?
Rozróżnienie złota warstwowego, pozłacanego i pełnego może być trudne; najbardziej oczywistym, ale niszczącym sposobem jest przecięcie biżuterii i sprawdzenie warstw, co oczywiście nie jest zalecane w przypadku cenionych przedmiotów.
Specjaliści rozpoznają rodzaj metalu za pomocą testów elektronicznych lub testów kwasowych (nie polecamy przeprowadzać ich samodzielnie). Istnieją też inne metody, np. test rentgenowski stosowany przez nas do oceny próby złota w każdej sztuce.
Marki luksusowe zazwyczaj stosują złoto pełne, ale podczas zakupów warto wybierać świadomie również wśród droższych marek.
Podsumowanie zakupów złotej biżuterii
Zakupy biżuterii online to wygoda i przyjemność — można spokojnie oglądać oferty z domu. Znajomość różnic między złotem pełnym, warstwowym i pozłacanym jest przydatna zarówno w zakupach online, jak i stacjonarnych.
Warto też pamiętać, że prawdziwe złoto rzadziej powoduje podrażnienia alergiczne, co ma znaczenie, gdy kupujesz prezent dla osoby o wrażliwej skórze.
Choć złoto pełne jest zwykle droższe, biżuteria vintage może być bardziej przystępna cenowo, a znalezienie unikatowego, używanego pierścionka, naszyjnika czy bransolety w dobrym stanie to dodatkowa wartość.
